|
|
 |
 |
|
|
१ आदिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
1.137. अध्यायः 137
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
पाण्डोः श्राद्धदानम्॥ 1 ॥ कुमाराणां क्रीडावर्णनम्॥ 2 ॥
क्रीडायां भीमेन दुर्योधनादीनां पराभवः॥ 3 ॥
दुर्योधनेन प्रमाणकोट्यां पातनं, सर्पैर्दंशनं, विषमिश्रभक्ष्यदानम्॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
वैशम्पायन उवाच। 1-137-0x(815)(6131)
ततः क्षत्ता च भीष्मश्च व्यासो राजा च बन्धुभिः।
ददुः श्राद्धं तदा पाण्डोः स्वधामृतमयं तदा॥ 1-137-1(6132)
`पुरोहितसहायास्ते यथान्यायमकुर्वत।'
कुरूंश्च विप्रमुख्यांश्च भोजयित्वा सहस्रशः।
रत्नौघान्द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ग्रामवरांस्तथा॥ 1-137-2(6133)
कृतशौचांस्ततस्तांस्तु पाण्डवान्भरतर्षभान्।
आदाय विविशुः सर्वे पुरं वारणसाह्वयम्॥ 1-137-3(6134)
सततं स्मानुशोचन्तस्तमेव भरतर्षभम्।
पौरजानपदाः सर्वे मृतं स्वमिव बान्धवम्॥ 1-137-4(6135)
श्राद्धावसाने तु तदा दृष्ट्वा तं दुःखितं जनम्।
संमूढां दुःखशोकार्तां व्यासो मातरमब्रवीत्॥ 1-137-5(6136)
अतिक्रान्तसुखाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः।
श्वःश्वः पापिष्ठदिवसाः पृथिवी गतयौवना॥ 1-137-6(6137)
बहुमायासमाकीर्णो नानादोषसमाकुलः।
लुप्तधर्मक्रियाचारो घोरः कालो भविष्यति॥ 1-137-7(6138)
कुरूणामनयाच्चापि पृथिवी न भविष्यति।
गच्छ त्वं योगमास्थाय युक्ता वस तपोवने॥ 1-137-8(6139)
माद्राक्षीस्त्वं कुलस्यास्य घोरं संक्षयमात्मनः।
तथेति समनुज्ञाय सा प्रविश्याब्रवीत्स्नुषाम्॥ 1-137-9(6140)
अम्बिक तव पौत्रस्य दुर्नयात्किल भारताः।
सानुबन्धा विनङ्क्ष्यन्ति पौराश्चैवेति नः श्रुतम्॥ 1-137-10(6141)
तत्कौसल्यामिमामार्तां पुत्रशोकाभिपीडिताम्।
वनमादाय भद्रं ते गच्छावो यदि मन्यसे॥ 1-137-11(6142)
तथेत्युक्ता त्वम्बिकया भीष्ममामन्त्र्य सुव्रता।
वनं ययौ सत्यवती स्नुषाभ्यां सह भारत॥ 1-137-12(6143)
ताः सुघोरं तपस्तप्त्वा देव्यो भरतसत्तम॥
देहं त्यक्त्वा महाराज गतिमिष्टां ययुस्तदा॥ 1-137-13(6144)
वैशम्पायन उवाच। 1-137-14x(816)
अथाप्तवन्तो वेदोक्तान्संस्कारान्पाण्डवास्तदा।
संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुञ्जानाः पितृवेश्मनि॥ 1-137-14(6145)
धार्तराष्ट्रैश्च सहिताः क्रीडन्तो मुदिताः सुखम्।
बालक्रीडासु सर्वासु विशिष्टास्तेजसाऽभवन्॥ 1-137-15(6146)
जवे लक्ष्याभिहरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे।
धार्तराष्ट्रान्भीमसेनः सर्वान्स परिमर्दति॥ 1-137-16(6147)
हर्षात्प्रक्रीडमानांस्तान् गृह्य राजन्निलीयते।
शिरःसु विनिगृह्यैतान्योजयामास पाण्डवैः॥ 1-137-17(6148)
शतमेकोत्तरं तेषां कुमाराणां महौजसाम्।
एक एव निगृह्णाति नातिकृच्छ्राद्वृकोदरः॥ 1-137-18(6149)
कचेषु च निगृह्यैनान्विनिहत्य बलाद्बली।
चकर्ष क्रोशतो भूमौ घृष्टजानुशिरोंसकान्॥ 1-137-19(6150)
दश बालाञ्जले क्रीडन्भुजाभ्यां परिगृह्य सः।
आस्ते स्म सलिले मग्नो मृतकल्पान्विमुञ्चति॥ 1-137-20(6151)
फलानि वृक्षमारुह्य विचिन्वन्ति च ये तदा।
तदा पादप्रहारेण भीमः कम्पयते द्रुमान्॥ 1-137-21(6152)
प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्ततः।
सफलाः प्रपतन्ति स्म द्रुमात्स्रस्ताः कुमारकाः॥ 1-137-22(6153)
`केचिद्भग्नशिरोरस्काः केचिद्भग्नकटीमुखाः।
निपेतुर्भ्रातरः सर्वे भीमसेनभुजार्दिताः॥' 1-137-23(6154)
न ते नियुद्धे न जवे न योग्यासु कदाचन।
कुमारा उत्तरं चक्रुः स्पर्धमाना वृकोदरम्॥ 1-137-24(6155)
एवं स धार्तराष्ट्रांश्च स्पर्धमानो वृकोदरः।
अप्रियेऽतिष्ठदत्यन्तं बाल्यान्न द्रोहचेतसा॥ 1-137-25(6156)
ततो बलमतिख्यातं धार्तराष्ट्रः प्रतापवान्।
भीमसेनस्य तज्ज्ञात्वा दुष्टभावमदर्शयत्॥ 1-137-26(6157)
तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यतः।
मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत॥ 1-137-27(6158)
अयं बलवतां श्रेष्ठः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः।
मध्यमः कुन्तिपुत्राणां निकृत्या सन्निगृह्यतां॥ 1-137-28(6159)
प्राणवान्विक्रमी चैव शौर्येण महताऽन्वितः।
स्पर्धते चापि सहितानस्मानेको वृकोदरः॥ 1-137-29(6160)
तं तु सुप्तं पुरोद्याने गङ्गायां प्रक्षिपामहे।
अथ तस्मादवरजं श्रेष्ठं चैव युधिष्ठिरम्॥ 1-137-30(6161)
प्रसह्य बन्धने बद्ध्वा प्रशासिष्ये वसुन्धराम्।
एवं स निश्चयं पापः कृत्वा दुर्योधनस्तदा।
नित्यमेवान्तरप्रेक्षी भीमस्यासीन्महात्मनः॥ 1-137-31(6162)
ततो जलविहारार्थं कारयामास भारत।
चैलकम्बलवेश्मानि विचित्राणि महान्ति च॥ 1-137-32(6163)
सर्वकामैः सुपूर्णानि पताकोच्छ्रायवन्ति च।
तत्र संजनयामास नानागाराण्यनेकशः॥ 1-137-33(6164)
उदकक्रीडनं नाम कारयामास भारत।
प्रमाणकोट्यां तं देशं स्थलं किंचिदुपेत्यह॥ 1-137-34(6165)
`क्रीडावसाने ते सर्वे शुचिवस्त्राः स्वलङ्कृताः।
सर्वकामसमृद्धं तदन्नं बुभुजिरे शनैः॥ 1-137-35(6166)
दिवसान्ते परिश्रान्ता विहृत्य च कुरूद्वहाः।
विहारावसथेष्वेव वीरा वासमरोचयन्॥ 1-137-36(6167)
खिन्नस्तु बलवान्भीमो व्यायामाभ्यधिकस्तदा।
वाहयित्वा कुमारांस्ताञ्जलक्रीडागतान्विभुः॥ 1-137-37(6168)
प्रमाणकोट्यां वासार्थं सुष्वापारुह्य तत्स्थलम्।
शीतं वासं समासाद्य शान्तो मदविमोहितः॥ 1-137-38(6169)
निश्चेष्टः पाण्डवो राजन्सुष्वाप मृतवत्क्षितौ।
ततो बद्ध्वा लतापाशैर्भीमं दुर्योधनः शनैः॥ 1-137-39(6170)
प्रमाणकोट्यां संसुप्तं गङ्गायां प्राक्षिपज्जले।
ततः प्रबुद्धः कौन्तेयः सर्वान्संछिद्य बन्धनान्॥ 1-137-40(6171)
उदतिष्ठद्बलाद्भूयो भीमः प्रहरतां वरः।
स विमुक्तो महातेजा नाज्ञासीत्तेन तत्कृतम्॥ 1-137-41(6172)
पुनर्निद्रावशं प्राप्तस्तत्रैव प्रास्वपद्बली।
अर्धरात्र्यां व्यतीतायामुत्तस्थुः कुरुपाण्जवाः।
दुर्योधनस्तु कौन्तेयं दृष्ट्वा निर्वेदमभ्यगात्॥ 1-137-42(6173)
सुप्तं चापि पुनः सर्पैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः।
कुपितैर्दंशयामास सर्वेष्वेवाङ्गसन्धिषु॥ 1-137-43(6174)
दंष्ट्राश्च दंष्ट्रिणां मर्मस्वपि तेन निपातिताः।
त्वचं न चास्य बिभिदुः सारत्वात्पृथुपक्षसः॥ 1-137-44(6175)
प्रबुद्धो भीसेनस्तान्सर्वान्सर्पानपोथयत्।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान्॥ 1-137-45(6176)
तथान्यदिवसे राजन्हन्तुकामोऽत्यमर्षणः।
वलनेन सहामन्त्र्य सौबलस्य मते स्थितः॥ 1-137-46(6177)
भोजने भीमसेनस्य ततः प्राक्षेपयद्विषम्।
कालकूटं विषं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम्॥ 1-137-47(6178)
तच्चापि भुक्त्वाऽजरदॉयदविकारो वृकोदरः।
विकारं नाभ्यजनयत्सुतीक्ष्णमपि तद्विषम्॥ 1-137-48(6179)
भीमसंहननो भीमस्त्समादजरयद्विषम्।
ततोऽन्यदिवसे राजन्हन्तुकामो वृकोदरम्॥ 1-137-49(6180)
सौबलेन सहायेन धार्तराष्ट्रोऽभ्यचिन्तयत्।
चिन्तयन्नालभन्निद्रां दिवारात्रमतन्द्रितः॥ 1-137-50(6181)
एवं दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः।
अनेकैरप्युपायैस्ताञ्जिघांसन्ति स्म पाण्डवान्॥ 1-137-51(6182)
वैश्या पुत्रस्तदाचष्ट पार्थानां हितकाम्यया।
पाण्डवा ह्यपि तत्सर्वं प्रत्यजानन्नरिन्दमाः।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः॥' ॥ 1-137-52(6183)
इति श्रीमन्महाभाऱते आदिपर्वणि संभवपर्वणि सप्तत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः॥ 137 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-137-6 श्वःश्वः पूर्वपूर्वदिनापेक्षया उत्तरमुत्तरं पापिष्ठण्। गतयौवना सम्यक्फलसून्या॥ 1-137-8 योगं चित्तवृत्तिनिरोधं प्रयाणोद्योगंवा। युक्ता समाहिता॥ 1-137-24 योग्यासु क्रियास्विति शेषः। उत्तरमुत्कर्षम्॥ 1-137-28 निकृत्या कपटेन॥ 1-137-29 प्राणवान् बलवान्॥ 1-137-31 प्रसह्य बलात्कारेण॥ 1-137-34 प्रमाणकोट्यां गङ्गायां प्रदेशविशेषे। स्थलं किंचिदर्धं जलेऽर्धं स्थले च क्रीडागारम्॥ 1-137-46 वलनेन तन्नामकेन सहचरेण॥ सप्तत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः॥ 137 ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|